11/8/91 - زیست بوم: صادق صادق زادگان ˈ رییس مرکز منطقه ای کنوانسیون رامسر ضمن اعلام این خبر  گفت: این نشست مطابق برنامه کاری ۲۰۱۲ مرکز منطقه ای رامسر در مرکز و غرب آسیا و با مشارکت و حمایت مالی و فنی این مرکز برگزار می شود و در این ارتباط نمایندگانی از مرکز منطقه ای رامسر و نیز پروژه حفاظت از تالاب های ایران در ان شرکت خواهند کرد.

 به گزارش زیست بوم به نقل از پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، در راستای اجرای برنامه های کنوانسیون رامسر و با هدف حفاظت و توسعه پایدار تالاب ها و نیز تعیین چشم انداز آینده کنوانسیون در منطقه آسیای میانه کارگاه آموزشی مدیریت زیست بومی تالاب ها برگزار می شود.

 روز اول نشست به برگزاری کنفرانسی به مناسبت بزرگداشت دهمین سالگرد پیوستن جمهوری قرقیزستان به کنوانسیون رامسر و با حضور نمایندگان کشورهای منطقه و همچنین اعضای سازمان های منطقه ای و بین المللی از جمله مرکز منطقه ای رامسر اختصاص می یابد.

زیست بوم: رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در قالب آخرین وضعیت طرح شهرداران محیط زیست گفت: این طرح در مجلس است و به دنبال قانونمند کردن آن هستیم.

به گزارش زیست بوم عبدالرضا عزیزی در گفت‌وگو با خبرنگار جامعه فارس اظهار داشت: طرح شهرداران محیط زیست در مجمع تشخیص مصلحت نظام مطرح شد و با اکثریت آراء کلیات آن مصوب شد.

وی گفت: ما به دنبال این هستیم که این طرح را در مجلس قانونمند کنیم.

به گزارش خبرگزاری فارس طرح شهرداران محیط زیست توسط رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس مطرح شده که در آن شهرداران موظف به نگهداری و حفظ محیط زست و فضای سبز بین شهری می‌شوند.

هفتۀ گذشته برندگان مسابقۀ سال ۲۰۱۲ بهترین عکاس حیات وحش اعلام شدند. این مسابقه هر سال توسط موزۀ تاریخ طبیعی انگلستان برگزار می شود و از سال ۲۰۰۹ شرکت وئولیا که در زمینۀ محیط زیست به فعالیت می­پردازد. پشتیبانی مالی این مسابقه را بر عهده گرفته است. همچنین ۱۰۰ عکس برگزیده از میان هزاران عکس ارسالی، از ۱۹ اکتبر سال جاری تا ۳ مارچ سال آیندۀ میلادی در محل این موزه برای بازدید عموم به نمایش گذاشته خواهد شد. وب سایت این مسابقه به طور مشترک توسط موزۀ تاریخ طبیعی لندن و مجلۀ Wildlife اداره می شود. هر سال هیئت داوران بین المللی عکسهای برگزیده را از میان ده ها هزار عکس در ۱۸ زمینه معرفی می کنند.

عکس ۱

برندۀ جایزۀ نخست این مسابقه عکسی بود از پاول نیکلن از نشنال جئوگرافی که پنگوئنهای امپراطور را در حال شیرجه زدن به سمت یک راه خروجی در میان توده های یخ نشان می دهد. این عکس در دریای راس واقع در قطب جنوب گرفته شده است. نیکلن برای گرفتن این عکس از مهارتهایی که از دوران کودکی به دلیل زندگی در جزیرۀ بافین کانادا از اسکیموها آموخته استفاده کرده است، بدین ترتیب که سر خود را در داخل حفره ای در میان یخها فرو برده و با تنفس از طریق یک لولۀ مخصوص غواصی منتظر از راه رسیدن پنگوئن ها مانده است.

عکس ۲

برندۀ جایزۀ پورتفولیوی اریک هاسکینگ که یکی از جوایز زیر مجموعه همین مسابقات است ولادیمیر مدودوف بود که در زمان عبور از پارک ملی جاسپر در کانادا متوجه یک گوزن قرمز بر روی علفهای کنار بزرگراه شد. وی بلافاصله در همان محل توقف کرد و با قرار دادن سه پایه عکاسی اش در محل مناسب این لحظه را شکار کرد. این جایزه به عکاسان رده سنی ۱۸ تا ۲۶ سال تعلق می گیرد.

عکس ۳

جایزۀ «جهان در دستان ما» انبوهی از باله های کوسه منجمد را در یک بازار ماهی در تایوان نشان می دهد که برای پخت سوپ بالۀ کوسه محبوب چینی ها مورد استفاده قرار می گیرد. پاول هیلتون برندۀ این جایزه در توضیح این عکس گفته است «واقعاً تأسف آور است که ایجاد چنین تلی از باله کوسه به بهای کشته شدن چند کوسه تمام شده است، آن هم برای تهیۀ سوپی که دست کم حتی برای سلامتی انسان هم مناسب نیست!»

عکس ۴

استیو وینتر از نشنال جئوگرافی جایزۀ بهترین عکس ژورنالیستی حیات وحش را از آن خود کرده است که لحظۀ عبور یک ببر سوماترایی از یک فنس در پارک ملی باندهاوگرا در هند نشان می دهد. این عکس برای مقاله ای به نام «گریه برای ببر» که در شمارۀ ماه دسامبر مجلۀ نشنال جئوگرافی به چاپ رسید، تهیه شده است.

عکس ۵

جایزۀ چشم انداز وحش به عکسی به نام «شفق قطبی بر فراز یخ» از ثیلو بوبک تعلق گرفت که شفق قطبی سبز رنگ در شمال نروژ را نشان می دهد. عکاس برای تهیه این عکس بر روی یک دریاچۀ یخ زده در در دمای زیر صفر چادر زده و به انتظار لحظۀ مناسب مانده است.

شفق قطبی وقتی دیده می شود که الکترونهای به شدت باردار شدۀ حاصل از بادهای خورشیدی در ارتفاعات اتمسفر با اکسیژن و نیتروژن واکنش دهد. رنگ شفق قطبی به نوع اتمها و ارتفاعی که واکنش در آن اتفاق می افتد بستگی دارد. به عنوان مثال اکسیژن معمولاً باعث ایجاد شفق سبز رنگ می شود.

و اما در پایان عکس برندۀ مسابقۀ سال گذشته:

در ادامه سایر عکس های برگزیده و تحسین شدۀ این مسابقه را مشاهده می کنید.

برای پنجمین سال متوالی؛
«امید»، آخرین درنای سیبری در فریدونکنار فرود آمد

 آخرین بازمانده از جمعیت غربی درنای سیبری، بامداد دیروز در دامگاه های «ازباران» استان مازندران فرود آمد. این پنجمین سال متوالی است که این پرنده به تنهایی مهاجرت خود به ایران را انجام می دهد و اهالی فریدونکنار و ازباران نام این پرنده را «امید» گذاشته اند.

«الن ووسالو» مدیرعامل انجمن حفاظت درنای سیبری با تایید این خبر به سبزپرس گفت: «امید» ساعت 2:30 بامداد دیروز در دامگاه ازباران به زمین نشست. تعدادی از دامگاه داران منطقه ازباران امید را درحالی که بر فراز دامگاه های این منطقه درحال چرخ زدن بوده، دیده اند و در نهایت درنا در این منطقه فرود آمده است. 
او تاکید کرد: این پنجمین سالی است که امید به تنهایی مهاجرت زمستانه خود را انجام می دهد. 
ووسالو ادامه داد: امید مطابق هر سال در دامگاه ازباران فرود آمده و به گفته آقای صادقی، رئیس اداره محیط زیست بابلسر در ساعت 7:30 صبح دوشنبه، به فریدونکنار رفته است. 
امید که یک درنای سیبری نر است، آخرین بازمانده از جمعیت غربی درنای سیبری است که هرسال به تنهایی مهاجرت زمستانه خود را انجام می دهد. اهالی منطقه فریدونکنار و ازباران، اهمیت زیادی برای حضور این پرنده در منطقه قائل هستند.

هم زمان با سراسر کشور انجام شد
نخستین مانور پدافندغیرعامل سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گیلان

لیـــــلا مســـروری: در هفته ملی پدافندغیرعامل ، نخستین مانور سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گیلان هم زمان با سراسر کشور برگزار شد .

به گزارش سبز پرس سناریو مانور از این قرار بود که با گزارش رویت مگس میوه مدیترانه ایی در روستای "دیوشل" شهرستان لنگرود و اعلام آن به سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گیلان ستاد پدافند غیر عامل  نظام مهندسی شامل فرماندهی سانحه ، فرماندهی میدانی ، تیم های عملیات اجرایی ، امنیت و ایمنی سایت و ارزیابی تشکیل شده که با کمک کلینیک گیاه پزشکی مستقر در شهرستان پس از حصول اطمینان از صحت گزارش؛ ضمن اعمال قرنطینه ورود و خروج میوه از منطقه ، کارشناسان اعزامی با هماهنگی دهیاری این روستا برای باغداران ،  کلاسهای آموزشی جهت آشنایی با این افت  و لزوم مقابله و امحای آن تشکیل دادند.

در عین حال در بخش دیگری از ستاد با بررسی انواع راهکارهای مقابله با این آفت بهترین راهکاری تلفیقی مبارزه سریع با این افت اعم از زراعی و شیمیایی نظیر امحا و معدوم سازی میوه ها ی آلوده ، شخم خاک پای درختان برای از بین بردن شفیره ها ، روش طعمه پاشی و نیز نصب تله های فرمونی با توجه به میزبانان اصلی در منطقه دیوشل پس از بحث و تصمیم گیری ، در منطقه اعمال  شد.

همچنین ستاد عملیاتی گیلان با استان گلستان که خود ضمن درگیری با این افت ، مرکزیت عملیات در منطقه سوم  نظام مهندسی کشاورزی را عهده دار است، با ارتباط آنلاین هماهنگی های بین استانی را انجام میدادند.

سرانجام با موفقیت آفت مگس میوه مدیترانه ایی در منطقه مهار و از طغیان آن جلوگیری شد.

در پایان عملیات حمید شریف فرمانده عملیات و عضو نظام مهندسی کشاورزی در گفتگو با سبز پرس گفت: این مانور نشان داد که اعضای نظام مهندسی بعنوان یک تشکل تخصصی غیر دولتی این توانمدی را دارند تا در صورت بروز حوادث این چنین وارد عمل شده و بعنوان یک بازوی اجرایی قویی در کنترل و مهار معضل بروز کرده ، کمک کنند اما این مستلزم آن است که حداقلهایی در اختیار نظامه مهندسی کشاورزی استان باشد فراهم بودن یک اتاق فکر ، سخت افزارهای لازم اعم از امکانات آزمایشگاهی و ابزار مقابله فراهم باشد که تا با واکنش سریع جهت صرفه جویی در عامل مهم زمان ، نگرانی در زیر ساختهای ورود به کار وجود نداشته باشد .

وی توصیه کرد:بهتر است با تکرار تمرینات جدی از این دست ، و شناسایی ضعفها و قوتها و مهم تر از آن فراهم کردن ملزومات مورد نیاز آمادگی واقعی و لازم را بدست اوریم تا درصد غافلگیری به هنگام بروز سانحه واقعی کم شود و اقدام و راهکارهای اصولی در کوتاه ترین زمان اخذ شود .

مرضیه فرخی دبیر ستاد پدافند غیر عامل نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در گفتگو باسبز پرس گفت : خوشحالیم که به گوییم در نخستین مانور به رغم فرصت اماده سازی اندکی که در اختیار داشتیم ، توانمندی اعضای سازمان به لحاظ علمی و اجرایی به خوبی محک خورده و سر بلند از بوته آزمایش خارج شد .

وی گفت : ما این اطمینان را به مسولان و تصمیم گیران استانی می دهیم که می توانند روی دانش ، تخصص و توانایی عملی اعضای متخصص و پر تعداد نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در هنگام بروز حادثه بعنوان نیروهای کیفی پدافند غیر عامل حساب کنند.

در حاشیه مانور

اگرچه بر طبق دستور العمل سازمان مرکزی نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور انجام این کار به صورت " مانور دور میزی با عملیات محدود" پیش بینی شده بود اما برنامه ریزی مانور در گیلان ، با شبیه سازی شرایط تا حدود زیادی به فضای واقعی و عملیاتی نزدیک بود و صرفا به گفتگوی کارشناسی اکتفا نشد.

یعقوب جمالی دبیر شورای پدافند غیر عامل استان گیلان و نماینده استانداری در این مانور ضمن بر شمردن لزوم توجه به پدافند غیر عامل گفت : بر طبق مواد قانونی موجود ، مجوز پروژه های اجرایی در استان در تمامی زمینه ها ، منوط به اخذ موافقت و تصویب در شورای پدافند غیر عامل است. وی همچنین از تشکیل کمیسیون

مقابله با تهدیدات بیو لوژیک و بیو تروریسم دراین بخش خبر داد و گفت جهاد کشاورزی  استان و بخش حفظ نباتات از اعضای این کمیسیون هستند.

ششم تا دوازدهم آبانماه هفته پدافند غیر عامل نامگذاری شده است و برای اولین بار هشتم آبانماه بعنوان روز پدافند غیر عامل در تقویم ثبت شده است.

پدافند غیر عامل که خود الهام گرفته از طبیعت است با تاکید بر اصولی چون استتار ، اختفا ، پوشش ، پراکندگی و مقاوم سازی و ... شامل کلیه اقدام های غیر نظامی وغیر تسلیحاتی است ، به منظور تقلیل تاثیر خصمانه  انجام می شود.

کد خبر : 91081012

نخستين جشنواره دانشجويي عكاسي با موبايل در خرم آباد برگزار خواهد شد؛
چالش هاي زيست محيطي و منابع طبيعي لرستان

اولین جشنواره دانشجویی عکاسی با موبایل توسط کارگروه تخصصی هنر و محیط زیست کانون دانشجویی همیاران طبیعت جهاد دانشگاهی استان لرستان برگزار می شود. این جشنواره با موضوع چالش های زیست محیطی و منابع طبیعی استان لرستان برگزار خواهد شد.

به گزارش سبزپرس، فراخوان این جشنواره از اول آبان ماه جاری آغاز شده است و دانشجویان علاقه مند می توانند آثار خود را حداکثر تا 10 آذرماه سالجاری از طریق لوح فشرده و یا رایانامه به دبیرخانه جشنواره ارسال کنند.
لازم به ذكر است كه این جشنواره ویژه دانشجویان سراسر استان لرستان می باشد و در برگزاری آن  شهرداری خرم آباد، اداره کل حفاظت محیط زیست استان لرستان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان لرستان و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان مشارکت خواهند داشت.
علاقه مندان مي تواند آثار خود را تا تاريخ 10 آذر ماه به نشاني مجازي اين جشنواره khtjdl@yahoo.com ارسال کنند.

moblie__12_1111_706983027.jpg << دانلود فايل الصاقي

کمپانی والت دیزنی اخیراً با اعلام سیاست جدید تأمین کاغذ مورد نیاز خود اعلام کرده است که به منظور مبارزه با پدیدۀ جنگل زدایی و احترام به موازین حقوق بشر، از خرید کاغذهای که از قطع درختهای جنگلها در سراسر جهان به ویژه اندونزی تولید شده باشند، خودداری خواهد کرد.

با توجه با حاد شدن مشکل جنگل زدایی در اندونزی، کمپانی دیزنی با صدور بیانیه ای از همۀ شرکای تجاری و تأمین کنندگان خود خواسته است از خرید کاغذ و الیاف سلولزی تولید اندونزی که از استانداردهای شورای نظارت بر جنگلها برخوردار نباشند، اکیداً خودداری کنند.

این غول سرگرمی و رسانه­ای، بزرگترین منتشر کنندۀ کتب و مجلات کودک در جهان به شمار می­رود که سیاست جهانی جدید آن بر ۲۵ هزار کارخانه در بیش از ۱۰۰ کشور جهان، از جمله ۱۰ هزار کارخانه در کشور چین تأثیرات بسیاری خواهد داشت. مقامات کمپانی دیزنی بر این باورند که سیاست تأمین کاغذ این شرکت بیانگر تعهد زیست محیطی و اجتماعی این شرکت برای ایجاد تأثیری مثبت و ماندگار بر همۀ جوامع و اکوسیستم های جهان است. بنابراین، هدف سیاست جدید این شرکت به حداقل رسانیدن مصرف کاغذ و حذف کامل محصولاتی است که از الیاف حاصله از قطع درختان مناطق دارای ارزش حفاظتی به دست آمده باشند. همچنین کمپانی دیزنی در سیاست جدید خود که با همکاری گروه های فعال در زمینۀ محیط زیست تدوین شده، طرحهای گسترده ای نیز برای افزایش استفاده از کاغذ بازیافتی در نظر گرفته است.

کارشناسان محیط زیست بر این باورند که سیاست گذاری جدید کمپانی دیزنی بیشترین اثرگذاری را در کشور اندونزی خواهد داشت که هنوز هم بالاترین آمار قطع درختان جنگلهای بارانی برای تولید کاغذ و پالپ در آن مشاهده می شود. در چند دهۀ گذشته مساحت جنگلهای اندونزی به نصف کاهش پیدا کرده است و بر اساس تخمین ها سالانه حدود ۱ میلیون هکتار از جنگلهای آن نابود می شود. قطع بی رویه درختان در جنگلهای اندونزی مشکلات زیست محیطی و اجتماعی متعددی را به همراه داشته است. از جمله نسل ببر جاوه ای در این کشور منقرض شده و اورانگوتان نیز در معرض خطر انقراض قرار دارد. همچنین سوزاندن گیاهان برای پاکسازی جنگلها سبب آلودگی هوا در منطقه ای به مساحت صدها مایل شده است.

با توجه به آنکه جنگل ها ذخیره گاه مهم کربن به شمار می آیند، حذف آنها افزایش سطح گازهای گلخانه ای را نیز به همراه خواهد داشت، به نحوی که اندونزی هم اکنون، پس از چین و ایالات متحده، سومین منتشر کنندۀ بزرگ گازهای گلخانه ای در جهان به شمار می رود که ۸۵ درصد انتشار آن از جنگل زدایی ناشی می شود.

مردم اندونزی به بهای سودجویی شرکتهای تولید کنندۀ کاغذ در حال از دست دادن این منابع طبیعی و ذخایر ملی ارزشمند خود هستند. تلاش شرکتهای تولید کنندۀ کاغذ آنها برای تصاحب اراضی جنگلی به نقض گستردۀ حقوق بشر و بروز تنشها و برخوردهای متعدد میان عوامل این شرکتها و مردم محلی منجر گردیده است.

هدف سیاست جدید کمپانی دیزنی در سامان دهی به زنجیرۀ تأمین کاغذ مورد نیاز خود، تأمین ۱۰۰ درصد کاغذ مورد نیاز این شرکت از منابع پایدار اعلام شده است. والت دیزنی قصد دارد در گامهای بعدی بر روی کاغذهای مصرفی خود، که همگی آنها از مجوزهای زیست محیطی لازم برخوردار خواهند بود، تصویر شخصیتهای و مارک این شرکت را چاپ نماید.

سیاست جدید والت دیزنی، تداوم بخش سایر اقدامات این شرکت در حفاظت از جنگلها و محیط زیست به شمار می رود. در ۲۰ سال گذشته این شرکت برای انجام برنامه های حفاظتی در ۱۱۲ کشور جهان سرمایه گذاری کرده است که از جمله می توان به انجام بیش از ۷۰ پروژه برای حفظ جنگلهای بارانی سوماترای اندونزی اشاره کرد. همچنین از سال ۲۰۰۷ تا به حال این شرکت بیش از ۲۷ میلیون دلار برای حفاظت از جنگلها در ایالات متحده، پرو، برزیل، جمهوری دموکراتیک کنگو و چین سرمایه گذاری کرده است.

در سیاست زیست محیطی کمپانی دیزنی به موضوعات مختلفی نظیر حفاظت از منابع آب و انرژی، کاهش نشر گازهای گلخانه ای، کاهش میزان ضایعات و حفاظت از اکوسیستمهای طبیعی توجه شده است.

زیست بوم/ امیر طلوعی-

بازگشت شیر ایرانی از هند

هنوز در حد حرف است، هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده، هنوز خبر در حد مصاحبه معاون سازمان محیط‌زیست با خبرگزاری مهر است، اما همین که در این مصاحبه از موافقت مقامات هندوستان با فرستادن شیر به ایران سخن به میان آمده برای به راه افتادن یک موج خبری کافی است؛ آن هم شیری که از زمان قاجار به بعد نسلش در ایران منقرض شده و مشخص نیست اگر یک بار دیگر پایش به سرزمین مادری برسد، زنده خواهد ماند یا نه.

به گزارش زیست بوم و به نقل از جام جم آنلاین ، اصغر فاضل معاون سازمان محیط‌‌زیست اما نه از به راه افتادن موج خبری نگران است و نه به ناتوانی ایران در احیای شیر باور دارد، به همین علت او روز گذشته به مهر توضیح داد که در مذاکرات اخیر رییس سازمان محیط ‌زیست ایران با وزیر محیط‌زیست هند، این مقام هندی به تمایل ایران برای انتقال شیر ایرانی به ایران و تکثیر آن در اسارت، پاسخ مثبت داده و به صورت ضمنی با این نقل و انتقال موافقت کرده است.

فاضل اما زمان دقیق این اتفاق را نمی‌داند حتی مطمئن نیست که اتحادیه جهانی حفاظت که انجام کارهای کارشناسی مربوط به‌این انتقال بر عهده‌اش گذاشته شده چه نظری در این باره می‌دهد، اما این را خوب می‌داند که هنوز سازمان حفاظت محیط‌زیست هیچ مجوزی با این مضمون برای هیچ متقاضی بخش خصوصی صادر نکرده و اگر قرار است فردی از بخش خصوصی عهده‌دار احیای شیر ایرانی شود ابتدا باید پیشنهادهایش را ارائه دهد و پس از آن مجوزهای ملی را بگیرد.

اما با این‌که هنوز هیچ چیز قطعی نیست ولی نگرانی‌ها از آمدن شیر به ایران جدی است، چون هنوز خاطره ببرهای سیبری در یادها زنده است.

ایرانی‌ها یادشان مانده که دو قلاده ببر چطور دو سال پیش با آب و تاب زیاد از روسیه به تهران آمدند و پس از چند ماه، ببر نر مغلوب بیماری مشمشه شد و ببر ماده نیز هنوز در قرنطینه با مشمشه دست به گریبان است.

ببرهای روسی قرار بود احیاگر نسل ببر‌مازندران باشند اما بازیگر نقشی پیچیده در پرونده‌ای پر ابهام شدند که سرانجام همه کاستی‌هایش به گردن گوشت آلوده الاغ‌هایی افتاد که در باغ وحش ارم به خورد ببرها رفته بود.

تا زمان نهایی شدن این گزارش، تلفن همراه علی‌اصغر فاضل، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست خاموش بود برای همین یک پرسش بی‌پاسخ ماند و اکنون نمی‌دانیم که وزیر محیط‌زیست هند آیا در قبال گرفتن یوزپلنگ از ایران حاضر به فرستادن شیر به ایران شده یا خیر؟

هند سال‌هاست که رد یوزپلنگ ایرانی را می‌زند و در تلاش است تا به چند قلاده از آن دست پیدا کند. پیش از این نیز هرگاه موضوع آمدن شیر به ایران به میان می‌آمد نخستین پرسش این بود که آیا در ازای آمدن شیر، یوزپلنگی از دست می‌رود؟ حالا نیز این موضوع جای پرسش دارد چون ناصر کرمی، کارشناس حیات وحش هم در گفت‌و‌گو با جام‌جم اولین پرسشش این است که آیا هند ‌بی‌چشمداشت شیر را به ایران می‌فرستد یا در قبال آن یوز می‌خواهد‌؟

کرمی بحث بر سر انتقال شیر از هند به ایران را بحثی قدیمی و مربوط به پیش از انقلاب می‌داند‌؛ بحثی که به باور او نه از نظر زیست‌محیطی ارزش دارد و نه از لحاظ علمی و عملی، شدنی است.

او می‌گوید: برای احیای نسل گوشتخواران بزرگ جثه حداقل ۴۰ قلاده از آن حیوان و صد هزار هکتار زمین قرق‌شده نیاز است که هم‌اکنون چنین امکانی برای ایران وجود ندارد‌؛ این در حالی است که دشت ارژنگ و منطقه آسماری در شمال خوزستان که روزی زیستگاه شیر ایرانی بوده حالا به مناطقی کاملا مسکونی تبدیل شده است.

رضا کاشی زنوزی از کارشناسان حیات وحش و صاحب‌نظر در حوزه گربه‌سانان نیز موضوع را از زاویه دید ناصر کرمی می‌بیند، اما موضوعاتی را به گفته‌های او اضافه می‌کند تا با دلیل و مدرک ثابت کند که احیای شیر در ایران کاری غیرممکن، انرژی‌بر و از بین برنده میلیون‌ها دلار سرمایه است.

کاشی روزی را یاد

آوری می‌کند که تیم احیا‌کننده ببر در ایران به ژن مشترک ببر سیبری و مازندران استناد می‌کرد تا تلاش برای احیای ببر در ایران را کاری علمی جلوه دهد.

به گفته کاشی ژن‌های مشترک میان دوگونه جانوری هرگز احیای گونه‌ها در شرایط اقلیمی متفاوت را توجیه نمی‌کند چون به گفته او با این‌که شیرهای ایرانی از نظر ژنوم (ماده ژنتیکی موجود در یک سلول)‌ شبیه‌ترین شیر به شیرهای بربر هستند (شیرهای شمال آفریقا از اتیوپی تا لیبی) اما چون زیستگاه‌های آنها در ایران و آفریقا با هم تفاوت بسیار دارد هرگز شیر ایرانی در آفریقا و هرگز شیر آفریقایی در ایران امکان تکثیر ندارد.

او معتقد است باید بهانه ژنوم را کنار بگذاریم و به احیای گربه‌سانان از جمله شیر واقع‌بینانه نگاه کنیم. به گفته کاشی، مانع اصلی برسر راه احیای شیر ایرانی از بین رفتن زیستگاه‌های اوست ضمن این‌که تامین غذای شیرها در زیستگاهی که کاملا از بین رفته است نیز کاری سخت و بسیار هزینه‌بر است.

این کارشناس حیات‌وحش از شیرهایی سخن می‌گوید که ارتفاع قامت آنها از سرشانه ۹۵ سانتیمتر تا یک متر است اما چون بیشه‌زارها و علفزارهایی که روزی قلمرو آنها در ایران بوده از بین رفته اگر حالا به ایران برگردانده شوند چون امکان استتار ندارند بشدت در طبیعت آسیب می‌بینند.

کاشی در عین حال به نبض زندگی شیرها اشاره می‌کند و می‌گوید: شیرها برخلاف ببرها که به صورت انفرادی نیز قادر به زندگی‌اند هرگز به تنهایی نمی‌توانند به حیاتشان ادامه دهند پس اگر حتی ایران دو قلاده شیر نیز از هند وارد کند چون زندگی شیرها در گروه‌های کمتر از ۲۰ قلاده مفهوم ندارد عملا توان زندگی را از دست می‌دهند مگر این‌که شیرهای وارد شده در باغ‌وحش نگهداری شوند و در اسارت تولیدمثل کنند که در آن صورت نیز شیری که در اسارت به دنیا می‌آید دیگر شیر نیست و نمی‌توان ادعا کرد که با تولد او نسل شیر در ایران احیا شده است.

ببرهای سیبری که به ایران آمدند اگرچه جثه‌شان بزرگ بود و هیبتشان بیننده را تحت‌تاثیر قرار می‌داد، اما به محض آن‌که نگاه کارشناسان حیات وحش به چهره‌شان افتاد فهمیدند که این ببرها نه تنها برخلاف گفته مسئولان بزودی بچه‌دار نمی‌شوند، بلکه چند سال زمان می‌برد تا بالغ شوند و به سن تولیدمثل برسند.

این کارشناسان، آن زمان در این باره هشدار دادند، اما مسوولان مربوطه به هشدار آنها توجه نکرد و بر بالغ بودن ببرها و آبستن بودن ببر ماده تاکید کرد؛ حالا نیز برخی کارشناسان نگران اصیل نبودن شیرهایی هستند که ممکن است به ایران وارد شوند چون به گفته آنها نه ایران ژنوم شیر ایرانی منقرض شده را در اختیار دارد که آن را با ژنوم شیر وارداتی انطباق دهد و نه لابراتوارهایی دارد که بتواند این موضوع را در آن کشف کند.

البته شاید در روزها و ماه‌های آینده مسیر آمدن شیر ایرانی از هند آنقدر پرفراز و نشیب بشود که پرونده احیای شیر ایرانی همچون سال‌های گذشته بار دیگر مسکوت بماند؛ اما اگر قرار است این کار در آینده‌ای نزدیک اجرایی شود، بهتر است سازمان حفاظت محیط ‌زیست، حرف‌های درست و علمی را کنار هم بچیند و آنگاه سود و زیان احیای این‌گونه جانوری را سبک و سنگین کند و در نهایت تصمیمی بگیرد که به نفع حیات‌وحش و محیط ‌زیست ایران تمام شود.

مریم خباز – گروه جامعه- http://zistboom.com/8363/

اثرات گاز رادون برسلامت شهروندی

امروزه بحث آلودگی و تهدیدات سلامت شهروندی در محیط های بسته شهری یکی از بزرگ ترین چالش های زیست محیطی بوده و بصورت انکار ناپذیری ذهن بسیاری را مشغول کرده است. اثرات و پیامد های بیولوژیکی و مخاطرات بهداشتی ناشی از گاز رادون در محیط های بسته، با توجه به اینکه عمده وقت و عمر انسان در این گونه محیط ها سپری می شود(۹۵-۶۵درصد )، می تواند بر سلامت افراد تاثیر منفی بگذارد. گاز رادون یکی از مواد رادیواکتیو خطرناک و از مهمترین عوامل پرتوگیری انسان ها بوده و بعد از سیگار دومین عامل مرگ و میر از طریق سرطان ریه می باشد. اندازه گیری غلظت رادون در هوای داخلی(محیط های بسته) بین ۳۹ تا ۴۰ بکرل درمترمکعب محاسبه شده است. بنابراین تدوین و اجرای قوانین و مقررات برای جلوگیری از آلودگی ناشی از گاز رادون در محیط های بسته جهت جلوگیری از تنزیل کیفیت هوای درون ساختمان ها و برنامه ریزی جهت بررسی و اندازه گیری این گاز در محیط های زیست و کار، کنترل و استفاده صحیح از مصالح ساختمانی بویژه انواع سنگ ها موضوعی است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

-کلمات کلیدی:

گاز رادون، آلودگی هوای داخل، محیط های بسته، مصالح ساختمانی،سرطان ریه

- مقدمه:

شهرنشینی به سرعت و و وسعت امروزی پدیده و جریانی است جهانی و شهرهای دنیا پیوسته سریعتر از جمعیت جهان رشد می کنند. افزایش جمعیت شهرهای جهان (در هر هفته اندکی بیش از یک میلیون نفر)و تغییر در روند زندگی مردم و همچنین منابع بیشمار آلاینده های هوا در محیط های بسته شهری، اکولوژی شهر ها را با چالش های جدی و مداوم مواجه ساخته است. آثار و پیامد های منفی زندگی در محیط های بسته شهری بسیار متعدد بوده و هنگامی که فردی با این نوع زندگی انس می گیرد، به دشواری می تواند از آن رها شود. انواع آلاینده های زیست محیطی چه در محیط های باز شهری چه در محیط های بسته به طور گسترده بر زندگی مردم تاثیرگذار است و یکی از جنبه های زیان آور آن این است که در یک لحظه ده ها هزار نفر همزمان از این آلودگی ها رنج برده و آسیب می بینند. امروزه بحث آلودگی و تهدیدات سلامت شهروندی در محیط های بسته شهری یکی از بزرگ ترین چالش های زیست محیطی بوده و به صورت انکار ناپذیری ذهن بسیاری را مشغول کرده است.

کاهش کیفیت هوا سالانه منجر به مرگ زودرس حدود ۷/۲ تا ۳ میلیون نفر می شود که حدود ۶ درصد از مرگ و میر سالانه جهان را شامل می شود و حدود دو سوم آن ناشی از آلودگی هوا در محیط های سربسته است. پس توجه به کیفیت هوای داخل و شناسایی عوامل آلوده کننده هوا در چنین محیط هایی دارای اهمیت ویژه ای می باشد.

اثرات و پیامد های بیولوژیکی و مخاطرات بهداشتی ناشی از گاز رادون در محیط ها ی بسته، با توجه به اینکه عمده وقت و عمر انسان در اینگونه محیط ها سپری می شود، می تواند بر سلامت افراد جامعه تاثیر منفی بگذارد. بنابراین بررسی کیفیت هوای درون ساختمان اهمیت پیدا کرده و زمانی به اهمیت فوق العاده آن پی می بریم که متوجه می شویم در اکثر مواقع کیفیت هوای درون ساختمان بدتر از کیفیت هوای بیرون است. خطرات ناشی از تجمع گاز رادون و اثرات بیولوژیکی آن یکی از مسائلی است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان مورد ارزیابی منظم و مداوم قرار می گیرد اما در ایران، علی رغم هشدار کارشناسان به خطرات این گاز بعنوان دومین عامل بوجود آورنده سرطان ریه، به نظر می رسد که تا کنون به این مسئله توجهی جدی و کافی مبذول نشده است.

در این مقاله سعی بر این است که با مرور مطالبی راجع به گاز رادون، منابع تولید، ارتباط آن با محیط های بسته شهری، تاثیر بر سلامت شهروندی، مقابله با آن در محیط های بسته و … بتوانیم ضمن ارائه راهکارهای کاهش آن در محیط های بسته در ارتباط با سلامت شهروندی، اهمیت توجه به اینگونه تهدیدات بهداشتی و ضروری بودن پژوهش و تحقیق در این زمینه را نشان دهیم.

-گاز رادون و منابع تولید آن :

گاز رادون به عنوان یکی از اصلی ترین مواد رادیو اکتیو شناخته شده و خطرناک موجود در طبیعت به شمار می رود و از لحاظ فیزیکی گازی است خنثی، بی بو، بی طعم، نامرئی و جزء گازهای بی اثر و نادر به شمار می آید.

این گاز محصولی از اورانیوم و رادیوم طبیعی موجود در زمین بوده و عدد اتمی آن ۸۶ است که دارای ۲۷ ایزوتوپ می باشد که از رادون -۲۰۰ شروع و به رادون -۲۲۶ ختم می گردد. در بین این ایزوتوپ ها، رادون -۲۲۲ با نیمه عمر ۸/۳ روز که محصول واپاشی اورانیوم -۲۳۸ بوده (اورانیم عنصری است که در مقادیر متفاوت در انواع سنگ و خاک در سراسر جهان یافت می شود) و از طریق خاک و صخره ها آزاد شده و فرصت رسیدن به سطح زمین و تجمع در محیط های بسته (بخصوص منازل و محیط های کار)را پیدا می کنند. بنابراین اورانیم و رادیوم موجود در خاک و سنگ به عنوان اولین منبع تولید کننده این گاز مطرح می باشند.

این گاز مانند تشعشعات کیهانی از مهمترین عوامل پرتوگیری انسان ها بوده و مقدار آن در طبیعت بستگی به موقعیت جغرافیایی و منابع زمینی آن منطقه دارد. همچنین این گاز به دلیل قابلیت انحلال در آب، به طور طبیعی در آب های زیر زمینی یافت شده و به عنوان دومین منبع مهم انتشار رادون محسوب می شود. منابع دیگر از قبیل نفت، گاز طبیعی، زغال سنگ و بعضی از صنایع بشری نسبت به عمده ترین منابع فوق الذکر از اهمیت کمتری برخوردار می باشد.

با توجه به اینکه تعداد ذرات آلفا گسیل شده در زنجیره واپاشی گاز رادون زیاد بوده و خود ذره آلفا یکی از خطرناک ترین ذرات حاصل از واپاشی ها بوده ،درنتیجه به آئروسل ها، ذرات گرد و غبار و دیگر ذرات موجود در هوای تنفس می چسبد و در اثر تنفس وارد ریه شده و به سلول های پوششی دیواره مجاری تنفس آسیب می زند.

- ارتباط گاز رادون با محیط های بسته شهری:

بطور کلی در مناطق شهری بزرگ، مردم بیش از ۶۵ تا ۹۵ درصد وقت خود را در فضاها و محیط های بسته سپری نموده و بقیه وقت خود را در فضاهای باز می گذرانند این امر بیانگر اهمیت توجه به مبحث آلودگی هوا در داخل محیط های بسته و نقش تاثیرگذار آن بر سلامت افراد می باشد. تاکنون با وجود پیچیدگی مبحث آلودگی هوای داخل و اهمیت بسیار زیاد آن، در این مورد مطالعات کمتری در مقایسه با آلودگی هوای آزاد انجام پذیرفته است.

غلظت برخی از آلاینده ها در داخل ساختمان می تواند تا ۹۶ بار بیشتر از غلظت آن در محیط خارج باشد. علاوه بر آلاینده های درون ساختمان ها از قیبل منواکسید کربن ، اکسید های ازت ، برخی هیدروکربن ها ، ذرات معلق و برخی ترکیبات سرطان زای ناشی از پختن غذا، گرمایش و سرمایش، امور بهداشتی و غیره در اثر عمل احتراق، پراکنده شدن مقادیر قابل توجهی ازن از دستگاه های فتوکپی در ساختمان های اداری، فرمالدئید متصاعد شده از پشم شیشه و تخته های سه لایه، اوره فرمالدئید از فیوم های عایق بندی، چسب های مختلف، مواد ساختمانی مانند آزبست، دود سیگار و … که در صورت ورود به هوای درون ساختمان به علت تراکم و افزایش غلظت از حد آستانه، صدمات جدی بر افراد ساکن بر ساختمان وارد می کنند.گاز رادون در بین آلاینده های هوای ساختمان از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و مبحث اصلی مقاله ما را تشکیل می دهد.

با توجه به اینکه نشت رادون از منافذ خاک و سنگ های (بویژه انواع گرانیت ها و شیل ها) موجود در پی ساختمان (۶۲ درصد منبع ورود رادون به خانه در آمریکا)، مواد و مصالح ساختمانی( اعم از نوع مصالح، میزان کاربرد و نحوه بکارگیری آنها، فونداسیون و بعضی از بتن ها( ۱۳ درصد) )، آب بویژه آب های زیرزمینی (۲۵ درصد ) از مهمترین منابع تولید گاز رادون در داخل ساختمان ها بوده، نحوه ورود به ساختمان و عوامل موثر در آن اهمیت دارند. بطور کلی شکاف و فضاهای خالی موجود در ساختمان، نقاط اتصال، شکاف های موجود در دیوار، فضاهای خالی اطراف لوله و اتصالات در دیوارو کف، آب های آشامیدنی، تاثیر پدیده هایی چون اثر دودکش، اثر کششی مسیر باد، اثر خلاء، گسل ها و شکستگی های زمین، حضور لایه های آب های زیر زمینی و خاک های غیر قابل نفوذ بطور مستقیم و غیر مستقیم در آزاد سازی گاز رادون و نفوذ آن به محیط های بسته موثر می باشند. همچنین رطوبت و مقدار آب موجود در زمین نرخ آزاد سازی رادون راتحت تاثیر قرار داده و چنانچه آب های آشامیدنی خانه دارای بیش از حد استانداردهای موجود حاوی رادون باشد پس از خروج آب از لوله، رادون موجود در آب به صورت گاز متصاعد گردیده و در محیط بسته خانه انباشته می گردد. وقتی گاز رادون در اتمسفر و هوای آزاد قرار می گیرد غلضت آن بسیار کم است. اما وقتی از طریق منابع گفته شده، در یک ساختمان محبوس گردد غلظت و در نتیجه سطح اکتیویته آن افزایش می یابد، بخاطر همین نوسانات برآورد میانگین غلظت سالانه رادون در فضای داخلی منازل مسکونی و محیط های کار به اندازه گیری های دقیق و قابل اطمینان از متوسط غلظت رادون در مقاطع زمانی حداقل ۳ ماهه و ترجیحا طولانی تر نیاز دارد.

بهرحال در بعضی از کشور های جهان و همچنین کشور ما ممکن است هزاران خانه وجود داشته باشد که غلظت رادون در آنها بالاتر از حدمجاز بوده و در صورت بالا بودن مقدار آن در محیط های بسته از طریق استنشاق وارد بدن شده، باعث ایجاد اثرات بیولوژیکی عمده ای بر ساکنین آن ساختمان می گردد. براساس داده های EPA آمریکا در سال ۲۰۰۵ تخمین زده شده که از ۱۵ خانه، یک خانه دارای سطح رادون بیش از حدمعمول می باشد.

- تاثیرات بهداشتی رادون بر سلامت شهروندی:

بر اساس IARC (موسسه بین المللی سرطان که یک آژانس ویژه سرطان است) و کمیته سم شناسی ایالات متحده امریکا رادون در ردیف کار سینوژن ها (سرطان زا ها) طبقه بندی شده است. همچنین مطالعات تلفیقی اروپا، آمریکای شمالی و چین تائید کرده اند که رادون هوای داخل منازل موجب افزایش بروز سرطان ریه در سراسر جهان شده است. این برآوردها نشان می دهد که ۶ تا ۱۵ درصد مبتلایان به سرطان ریه بواسطه تاثیرات رادون به این بیماری مبتلا شده اند.

گاز رادون نسبت به سایر منابع پرتوزا، به تنهایی بیش از نیمی از تابش دریافتی هر فرد را تشکیل می دهد و چون رادون در محیط زیست بصورت گازی شکل می باشد در نتیجه از راه تنفس وارد ریه انسان شده و چنانچه با گرد و غبار و سایر مواد معلق ترکیب شوند، پیوندشان جذب شش ها شده و با گذشت زمان، شش ها را تخریب نموده و علاوه بر برونشیت ریه منجر به سرطان ریه می گردد، و اگر تماس رادون طولانی مدت باشد احتمال ابتلا به سرطان ریه قطعی بوده و افزایش می یابد. البته عده ای از پژوهشگران ارتباط گاز رادون با بعضی از انواع سرطان ها از جمله سرطان خون و سرطان پوست و سرطان معده را مطرح کرده اند ولی هنوز این ارتباط به خوبی به اثباط نرسیده است.

از کل پرتوگیری های بشر ناشی از گاز رادون، ۹۵ درصد آن در داخل ساختمان ها بویژه منازل، ۴ درصد از هوای آزاد و یک درصد از منابع آب های آشامیدنی اتفاق می افتد. رادون موجود در هوا از طریق استنشاق و رادون موجود در آب بعلت محلول بودن در اثر نفوذ به داخل بدن، جذب ارگانیسم های مختلف بدن شده و می تواند عوارض مختلفی را بدنبال داشته باشد.

براساس گزارش EPA در سال ۲۰۰۵ در ایالات متحده، رادون سالانه باعث مرگ ۲۱ هزار نفر در اثر سرطان ریه می شود.

بطور کلی بعد از سیگار، استنشاق گاز رادون دومین عامل مرگ و میر از طریق سرطان ریه بوده و خطر مرگ ناشی از سرطان ریه از طریق رادون برای سیگاری ها خیلی بیشتر از کسانی است که سیگار نمی کشند.

آمار و ارقام کشور ما نیز نشان می دهد که سالانه ۵۱ نفر از ۱۰۰هزار نفر شهروند تهرانی در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند که در نتیجه برای حدود ۸ میلیون جمعیت تهران متجاوز از ۴ هزار احتمال وقوع سرطان وجود دارد ولی انگار هنوز هم آلودگی هوای تهران ناشی از تردد بیش از حد خودرو ها که بیشترین آن منوکسید کربن است خیلی جدی گرفته نمی شود و همیشه به عنوان یک بحران “نفس “در کلان شهر ها مطرح می باشد حال چه برسد به خطر گاز رادون در محیط های بسته شهری که نه تنها در موردش فکر هم نمی کنند بلکه آمار دقیق از میزان ابتلا به سرطان ناشی از گاز رادون وجود ندارد، و نبود همین آمار و ارقام تصمیم گیری در خصوص میزان انتشار گاز رادون و اثرات و پیامد های آن را در محیط های بسته کشورمان را عملا غیر ممکن ساخته و نیاز به مطالعات و تحقیقات جامع در این زمینه ضروری می باشد.

-اندازه گیری غلظت رادون و ارتباط آن با استانداردهای موجود جهانی:

انسان ها بسته به شرایط و استاندارد های زندگی،شرایط فیزیکی محل زندگی ، شرایط جغرافیایی محیط زیست خود و منابع رادیاسونی موجود سالانه بطور متوسط دزی برابر با msv 5/2 (میلی سیورت) دریافت می کنند. بیشترین ترکیب رادیاسیونی که در طبیعت می توان از آن نام برد گاز رادون می باشد که سالانه چیزی برابر با msv 3/1 وارد بدن انسان می گردد. خطر ناشی از غلظت های مختلف گاز رادون برای هر فرد براساس رابطه خطی اثر دز ( بدون آستانه) محاسبه و رادیواکتیو آن بر حسب واحد بکرل در هر متر مکعب بیان می شود. مقدار رادون مجاز در محیط های باز و بسته در کشور های مختلف با اندک تفاوتی مشخص می باشد. بخش استاندارد های (IAEA-BSS) امنیت ساز مان انرژی هسته ای مقدار مجاز رادون را Bq/m3 200الی ۶۰۰اعلام می نماید. البته اغلب کشور ها بر غلظت بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ رادون بعنوان یک سطح مرجع مجاز توافق کرده اند برخی کشور های دیگر نیز مقادیری بالاتر و پایین تر را انتخاب کرده اند.انتخاب سطح مجاز غلظت رادون بر پایه میزان احتمال خطر آن استوار است. این سطوح برای معرفی خطرات تهدید کننده سلامتی شهروندان در محیط زیست شهری همانند سایر خطرات دیگر در زندگی روزمره در نظر گرفته می شوند.

بطور کلی براساس آمار های منتشره از سوی UNSCEAD (کمیته محققان آثار تشعشع اتمی سازمان ملل متحد) با تفاوت های آشکار در بین کشور های مختلف، میانگین سطح رادون در هوای خارج از خانه (محیط های باز شهری) بین ۵ تا ۱۵ بکرل در مترمکعب متغییر است در حالی که میانگین جهانی غلظت رادون در هوای داخلی بین ۳۹ تا ۴۰ بکرل در متر مکعب محاسبه شده است. بنابراین خطر سرطان ریه نیز برای محیطی با آلودگی گاز رادون ۱۴۷ بکرل در مترمکعب با در نظر گرفتن میانگین طول عمر ۷۴ سال برای افراد غیر سیگاری بین ۱-۵/ % و برای افراد سیگاری بین ۵-۴% می باشد.

در کشور ما هم قوانین محیط زیست تا حدودی کیفیت هوای محیط باز شهری را بهبود بخشیده اما به مشکلات فضای بسته توجه زیادی نشده در حالی که کنترل و کاهش تراکم گاز رادون در محیط های بسته شهری و محیط های کار از مهمترین وظایف ارگان های متولی می باشد.

امروزه برای تعیین مقدار گاز رادون در هوای عادی و محیط های بسته علاوه بر کیت های سنجش، دزیمترهای مختلفی ساخته شده است. خوشبختانه در کشور ما نیز توسط گروه پژوهش و توسعه خدمات دزیمتری نوترون و ذرات باردار امور حفاظت در برابر اشعه سازمان انرژی اتمی یک نوع دزیمتر به نام پاسیو نفوذی گاز رادون جهت سنجش و اندازه گیری گاز رادون در محیط های مختلف ساخته شده که می بایست برنامه ریزی های اساسی جهت استفاده از این ابزار در محیط های بسته شهری مورد توجه جدی قرار گیرد.

- مقابله با رادون در محیط های بسته شهری:

امروزه جامعه بشری جدا از طبیعت و به عنوان مخرب آن خود را در محیط های بسته شهری محبوس کرده و به دلیل اینکه در کشور ما ساختمان سازی در اولویت قرار گرفته، احترام به سرمایه ای عظیم به نام طبیعت ایران، به کلی فراموش شده و روز به روز فقط شاهد تخریب آن هستیم و جدا از اینکه با هر شکل و شمایلی از انواع مصالح و سنگ های معدنی در ساخت و سازها استفاده می نمائیم و عملا به سطح آسایش درون ساختمان توجهی نداشته و تهدیدات آن را به حساب نمی آوریم در حالیکه قبل از هر چیز ضمن احترام به طبیعت بایستی در ایجاد ساختمان به سلامت فردی که در آن زندگی می کند توجه ویژه ای لحاظ نمائیم. امری که سازمان بهداشت جهانی در ژانویه ۲۰۰۵ پروژه ای تحت عنوان پروژه بین المللی رادون را به منظور کاهش خطرات بهداشتی و افت نرخ سرطان ریه و نیز افزایش تدابیر صحیح آگاهی های عمومی و سیاسی را در ارتباط با پیامد های قرار گرفتن در معرض رادون در محیط های بسته را تبیین نموده است.

بطور کلی در حال حاضر با روش ها و اقدامات ذیل می توان به مقابله با رادون در محیط های بسته پرداخت:

1. شناسایی و بازرسی مسیر ها و شکاف های ورود گازرادون در اولویت می باشد.

۲٫ استفاده از غشاءهای پلاستیکی در زیر فونداسیون به هنگام احداث ساختمان.

۳٫ اصلاح و بهبود سیستم تهویه محیطهای بسته بخصوص افزایش تهویه در سطوح پایین و کف ساختمان ها.

۴٫ عایق بندی و پرکردن شکاف دیوارها و کف ساختمان نسبت به ورود گاز رادون.

۵٫ استفاده از چاهک رادون در زیر کف ساختمان جهت هدایت مستقیم گاز رادون به بیرون.

۶٫ نصب یک سیستم تنظیم فشارمثبت جهت افزایش فشار هوای داخل ساختمان نسبت به نفوذ گاز رادون و کاهش تاثیر تقلیل فشار هوا در ساختمان.

۷٫ استفاده از مخلوط بتنی با چگالی بالا و همچنین بلوک های بنایی فشرده بجای بلوک های توخالی.

۸٫ آنالیز رادیواکتیوی مصالح ساختمانی قبل از استفاده.

همچنین با توجه به اینکه دود ناشی از یک نخ سیگار به تنهایی۱۵ به توان ۱۲ ذره معلق وارد ریه ها کرده و عامل اصلی بروز سرطان ریه می باشد و به همراه گاز رادون میزان ابتلا به سرطان ریه را تا ۲۵ درصد افزایش می دهد می بایست در محیط های بسته از مصرف دخانیات جدا خودداری شود.

- فناوری ها و تکنولوژی سبز سازگار با محیط های بسته شهری:

کشور های دنیا در زمینه سبز زیستی و کاهش آلودگی در محیط های بسته بخصوص آلودگی ناشی از گاز رادون بیکار ننشسته اند. بطور مثال اخیرا ایالات متحده آمریکا و چین توافق نامه ای جهت همکاری دو کشور به منظور توسعه روز افزون تکنولوژی های سبز امضاء کرده اند که براساس آن در زمینه توسعه تکنولوژی ساخت ساختمان های سبز با کارایی بیشتر به خاطر ذخیره منابع طبیعی و استفاده از مواد جایگزین و کاهش آلاینده های فضای بسته تلاش نمایند.

در شهر های بزرگ مثل تهران، چنانچه مناطق مسکونی براساس استاندارد های بین المللی احداث نشوند ، مصرف انرژی برای تنظیم دمای خانه ها بالا باشد ، فضای سبز و مناطق تفرجگاهی نسبت به جمعیت کم باشد، محیط کار و زندگی با سلامت مردم تناسب نداشته باشد و از همه مهمتر مصالح ساختمانی مورد استفاده با سلامت انسان تناسبی نداشته باشد، آلاینده های موجود در محیط های بسته بویژه رادون ، فرم آلدئید ، اکسیدکربن و ازت سلامت شهروندی را تهدید خواهد کرد. بنابراین باید تلاش کنیم فناوری سازگار با محیط زیست بویژه در مناطق مسکونی توسعه و ترویج پیدا کند. اما متاسفانه در مجموع پیشرفت هایی بویژه در ارتقای کمی و کیفی برنامه های شهرسازی، اجرایی نمودن فناوری های سازگار با محیط زیست در بخش مسکونی عملا در کشور ما صورت نگرفته و اکثر آنها بر این باورند که تولید فناوری سازگار با محیط زیست در محل زندگی انسان ها امری پر هزینه است. درحالیکه سالانه چندین برابر آن را جهت ترمیم خسارت های ناشی از سلامت جسمی و روحی انسان پرداخت می نمایند.

- نتیجه گیری و پیشنهادات:

حضور گاز رادون، ذرات و سایر آلودگی های ناشی ازمنابع انسانی و طبیعی، محیط سرپوشیده را آلوه می کند. آلوده شدن هوای محیط های بسته به نسبت طول مدتی که افراد در داخل آن سپری می کنند (۹۵-۶۵ درصد) و اثراتی که آلاینده های محل های سرپوشیده بر انسان دارند یک مشکل جدی تلقی می گردد و اخیرا” میزان سرطان انسانی به سبب مواد سمی موجود در هوا، از منابع آلاینده محیط بسته و محیط باز بویژه گاز رادون نگرانی بیشتری را بوجود آورده است بنابراین مطالعات جدی در این زمینه بسیار ضروری می باشد. شناخت و اندازه گیری گاز رادون در محیط کار و زیست از این رو حایز اهمیت است که این گاز به عنوان یک عنصر رادیواکتیو مهم و خطرناک بوده و اندازه گیری غلظت آن در مناطق مسکونی به لحاظ ارتباط آن با پرتوگیری عامه مردم بسیار مهم بوده و یکی از وظایف سازمان های حفاظت محیط زیست و یا هر ارگانی که به نوعی با مواد رادیواکتیو و اثرات آنها بر روی انسان ها سروکار دارند بشمار می آید.

تاکنون خانه های مسکونی و محیط های بسته شهری نقاط مختلف کشور ما از نقطه نظر گاز رادون مورد بررسی دقیق قرار نگرفته و برآورد دقیق از میزان پرتوگیری متوسط مردم در این رابطه وجود ندارد. علاوه بر این سال هاست که در کشور ما انواع مصالح ساختمانی بویژه سنگ های گرانیت مختلف و تراورتن در ساختمان سازی و تزئینات و بخصوص در بخش های داخلی ساختمان بطور غیر اصولی و ناصحیح به کار گرفته می شوند.

بنابراین تدوین و اجرای قوانین و مقررات برای جلوگیری از آلودگی ناشی از گاز رادون در محیط های بسته جهت بررسی و اندازه گیری این گاز در محیط های زیست و کار،کنترل و استفاده صحیح از مصالح ساختمانی بویژه انواع سنگ ها موضوعی است که بایستی مورد توجه جدی قرار گیرد. بهرحال موارد مشروحه ذیل می تواند به عنوان راهکار های عملی در کوتاه مدت و بلند مدت مورد تاکید و پیشنهاد قرار گیرد.

1. برآورد اثر رادون بر سلامت فردی و جهانی

۲٫ شناسایی استراتژی های موثر برای کاهش اثر رادون بر سلامت

۳٫ افزایش گزینه های تدبیری و پیگیری اجرای برنامه های ملی کاهش اثرات رادون

۴٫ ارتقاء اطلاعات عمومی و هشدارهای سیاسی درباره پیامد های رادون

۵٫ اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در زمان ساخت و ساز ساختمان ها و اماکن مسکونی

۶٫ یکپارچه کردن اقدامات پیشگیرانه و اندازه گیری های کنترلی در نظامنامه ملی ساختمان سازی

۷٫ استفاده از برنامه های آموزشی بهداشت عمومی به منظور به حداقل رساندن مخاطرات و ارتقاء بخشیدن به ایمنی محیط های بسته

۸٫ حذف منابع اولیه آلاینده ها و کاهش در منابع انتشار در تعدادی از محصولات از طریق تغییرات در فرایند تولید و ساختمان

۹٫ وضع مقررات و ضوابط اجرایی در ارتباط با آلاینده های فضای بسته بویژه رادون، فرم الدئید اکسید کربن و ازت

۱۰٫ توسعه و ترویج فناوری های سازگار با محیط زیست بویژه در مناطق مسکونی

- منابع وماخذ:

1- پارکر،سیبل، سازمان حفاظت محیط زیست ،دایرة المعارف محیط زیست ،جلد اول ودوم،۱۳۸۲٫

۲- روفه گری نژاد .جواد وروفه گری نژاد.رضا ،خطرات ناشی ازتجمع گازرادون وراههای جلوگیری وکاهش آن درساختمانها،مجله پیام،صفحات ۲۹-۲۶ .

۳- صدوق .محمدباقر،حرکت انتحاری زندگی شهری ،روزنامه همشهری،شماره ۴۷۶۹، ۱۳۸۷ .

۴- عباس نژاد .احمد، اثرهای زیست محیطی گازرادون واهمیت توجه به آن درایران ،مجله علوم وفنون هسته ای ،شماره ۲۶، ۱۳۸۱ .

۵- عزتی .رامین ، رادون منشاء طبیعی رادیاسیون ،دانشکده مهندسی محطی زیست ترکیه ،۲۰۰۷٫

۶- غیاث الدین . منصور وهمکاران ، بررسی کیفیت هوای داخل منازل مسکونی منطقه ۱و۵ شهرتهران ازنظر دی اکسیدنیترژن ((NO2،فصلنامه علوم وتکنولوژی محیط زیست،شماره یک ،۱۳۸۶٫

۷- قلی پورپیوندی.رضا ، تخمین مقدارپرتوگیری طبیعی ازگازرادون ،سایت ووبلاگ:فیزیک هسته ای کاربردی .

۸- یخکشی .علی، شناخت،حفاظت وبهسازی محیط زیست ایران ،موسسه آموزش عالی علمی –کاربردی جهادکشاورزی،۱۳۸۱٫

۹- یوسفی .رضا و گورانی .علی ، معرفی پروژه بین المللی رادون سازمان بهداشت جهانی سایت: who. Intlionizing radiation

10- de koff . j. p&Lee. B.D.Home Environment . purdue Agronomy. 2007 .

*نویسندگان:

زیست بوم/ بایرام محمودی^۱،طاهره برنا^۲،فاطمه برنا^۳:

^{1-کارشناس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ساوجبلاغ}

^{۲- کارشناس ارشد اداره حفاظت محیط زیست شهرستان کرج}

^{۳- کارشناس ارشداداره حفاظت محیط زیست شهرستان شهریار}

معاون برنامه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) گفت : اقدامات انجام شده برای حفاظت و بهره برداری از پناهگاه حیات وحش میاندشت جاجرم به خوبی انجام شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست ، دربازدید یک روزه ˈ بالاسوبر امانیام مورالی ˈ از پناهگاه حیات وحش جاجرم ، وی از نزدیک با فعالیت هایی نظیر افزایش ضریب حفاظتی منطقه ، بالا بردن سطح آگاهی افراد بومی و محلی و مشارکت دادن آنها در حفاظت از منطقه ، مدیریت چرای مراتع این منطقه و کمک به افزایش درآمد افراد بهره بردار از این منطقه آشنا شد.

معاون برنامه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) در این بازدید گفت: اقدامات انجام شده در پناهگاه حیات وحش میاندشت جاجرم می تواند به عنوان الگویی برای سایر مناطقی که دارای قابلیت های طبیعی مشابه با این منطقه هستند ، باشد .

مورالی در ادامه از سایت آموزشی تحقیقاتی و تکثیر یوزپلنگ آسیایی در شرایط نیمه اسارت نیز بازدید کرد .

ˈ حسین آبسالان ˈ مدیر کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی در جریان این بازدید گفت : ۱۴ هزار راس دام مجاز برای مدت ۴ ماه از سال بدون خرید علوفه از مراتع این منطقه استفاده می کنند که مبلغی حدود ۴ میلیارد تومان در خرید علوفه صرفه جویی می شود.

منطقه میاندشت با مساحت ۸۴ هزار و ۴۳۵ هکتار دارای مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان پناهگاه حیات وحش در ۱۰ کیلومتری شرق جاجرم قرار دارد.

این پناهگاه استعداد خاصی برای زندگی گونه های مختلف جانوری از جمله یوز دارد که آن را به عنوان تنها زیستگاه دشتی یوز آسیایی در کشور معرفی می کند.

براساس گزارش اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی در پناهگاه حیات وحش میاندشت حضور حداقل هشت قلاده یوزپلنگ آسیایی قطعی است.

ویژگی های موجود در این پناهگاه حیات وحش باعث شد تا در سالهای اخیر ۳۲۰ هکتار از مساحت این منطقه به امر تکثیر و پرورش یوزپلنگ آسیایی اختصاص یابد. اجرای پروژه تکثیر و پرورش یوزپلنگ آسیایی در شرایط نیمه اسارت با جذب اعتبار و حصارکشی ۲۵۰ هکتار از این منطقه در سال ۱۳۸۷ به طور رسمی آغاز شد.

http://zistboom.com/8331/