علی رنجبران: وسعت منطقه کلاهک یخی اقیانوس منجمد شمالی به کمترین میزان خودش از زمان آغاز مشاهدات ماهواره‌ای رسیده است. این را محققان ناسا از مرکز ملی برف و یخ می‌گویند که وسعت منطقه یخی قطب شمال را به وسیله یک حسگر مایکروویو اندازه‌گیری کرده‌اند. این میزان کاهش پوشش یخی در تاریخ اندازه‌گیری یخ‌های قطب شمال بی‌سابقه گزارش شده است.
به گزارش ناسا، پوشش یخی قطب در حال حاضر تنها 4.1 میلیون کیلومتر مربع است که حدود 70 هزار کیلومتر مربع از میزان ثبت شده در سال 2007/1386 کمتر است. به طور متوسط پوشش یخی تابستانه قطب شمال در هر 10 سال و در طی سه دهه گذشته 13 درصد کاهش را نسبت به دهه قبل نشان داده است. علاوه بر مساحت، ناسا چندی قبل اعلام کرد ضخامت این یخ‌ها هم در حال کاهش است. این کاهش در حالی اتفاق می‌افتد که بر خلاف تابستان سال 2007/1386 تابستان امسال چندان هم گرم نبود. رکوردها تاکنون معمولا در پایان تابستان ثبت می‌شد و این موضوع نشان می‌دهد که در طی چند هفته باقی‌مانده، احتمالا حجم بیشتری از یخ‌های قطبی ذوب خواهند شد. «تابستان 2007/1386 واقعا گرم بود و اگر این روند ادامه یابد، در تابستان‌های بعدی احتمالا حجم بیشتری از این یخ‌ها از دست خواهد رفت.» این را جوئی کومیسو مدیر پژوهش انجام شده و و محقق مرکز پروازی گدارد ناسا می‌گوید.

راهنمایی فلش: با حرکت دادن خط میانی تصویر می‏توانید وضعیت یخچال‎های قطب شمال زمین را در سال‎های 1980/1359 و 2012/1391 مقایسه کنید. 

ضخامت کمتر
اما پیش از این در فوریه 2012/بهمن 1390 ناسا در گزارشی اعلام کرده بود که قدیمی‌ترین و ضخیم‌ترین یخ‌های در اقیانوس منجمد شمالی با سرعتی بیشتر نسبت به لایه‌های جوان‌تر و نازک‌تر حاشیه کلاهک یخی قطب در حال ناپدید شدنند. لایه‌های ضخیم که تحت عنوان لایه‌های چندین ساله شناخته می‌شوند، معمولا از دوره ذوب شدن تابستانی جان سالم به در می‌بردند در حالی که یخ‌های نازکی که در زمستان در اطرافشان شکل می‌گرفتند، در تابستان ذوب می‌شدند. تحقیقات جدید نگاهی دقیق‌تر است به لایه‌های یخی چندین ساله که با گذشت هر زمستان در طول سه دهه گذشته از میزان آن کاسته شده است. این مطالعه نشان می‌دهد یخی که در شروع مطالعه حداقل و در کمترین حالت 15 درصد سطح اقیانوس را پوشانده بود، در هر دهه حداقل 13 درصد از ضخامتش کاسته شده است.
در این تحقیق اما یک اندازه‌گیری دیگر وجود دارد که به محققان اجازه می‌دهد دریابند چطور کلاهک‌های یخی تکامل پیدا می‌کنند و آن، منطقه‌ای است که به طور کامل با یخ پوشیده شده و دسترسی به سطح آب اقیانوس قطبی در آن ممکن نیست. با اندازه‌گیری جدید محققان دریافتند که کل حجم یخ چه اندازه است و این موضوع باعث شد تا کوسمیو متوجه شود روند ذوب شدن یخ در دهه گذشته با نرخ بیشتر و حدود 17.2 درصد رخ داده است: «قطر لایه یخی قطب هم به سرعت در حال کم شدن است و اجزاء مختلف لایه‌های آن نازک‌تر می‌شوند. در همین زمان دمای سطح منطقه قطبی هم افزایش یافته است و این به معنای زمان کوتاه‌تر برای تشکیل یخ‌های جدید است.»
به این ترتیب و بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی انتظار می‌رود تا چندی دیگر در تابستان اثری از این اقیانوس یخ‌ها بر جای نماند. موضوعی که علاوه بر تاثیر بسیار مخرب بر اکوسیستم قطب تاثیر بسیار زیادی بر روی آب‌وهوای جهانی خواهد داشت.

سریع‌تر از قبل
طی 13 میلیون سال اخیر، کره زمین شاهد پوشیده بودن قطب شمال با لایه‌ای از یخ ضخیم در تمام سال بوده است. هر تابستان و در میانه‌های سپتامبر/اواخر شهریور، این میزان یخ به کمترین مقدار خودش می‌رسید و با سرد شدن هوا دوباره رشد می‌کرد. اما گرمایش جهانی به قطب شمال بیشتر از هر جایی آسیب وارد کرده است. در سال 2012/1391 اعلام شد میزان دی‌اکسیدکربن اندازه‌گیری شده در جو در منطقه قطبی به عدد 400 ذره در یک میلیون ذره رسیده که 50 ذره بیشتر از حد امن برای این گاز گلخانه‌ای است. بنا بر این میزان متوسط دما با سرعت دو برابر هر جای دیگری از زمین رشد کرده و بالا رفته است و بر اساس مدل‌ها دمای قطب شمال احتمالا تا سال 2100/1479 بین 6 تا 14 درجه گرم‌تر خواهد شد که بستگی به سرعت ناپدیدی شدن یخ‌های قطبی دارد.
قبل از این پیش‌بینی می‌شد که تابستان سال 2050/1429 زمانی باشد که اثری از یخ‌ها در تابستان دیده نشود اما ادامه این روند می‌تواند باعث روی دادن هر چه سریع‌تر این اتفاق شود. پیتر والدهام، استاد دانشگاه کمبریج در این باره می‌گوید: «پیش از این گروهی از دانشمندان پیش بینی کرده بودند عقب‌نشینی این کلاهک منجمد آن قدر سرعت خواهد گرفت که در تابستان 2015/1394 یا 2016/1395 دیگر اثری از آن دیده نخواهد شد».

 

تاثیر آب شدن یخ‌ها
یخ‌های کمتر قطب شمال به این معناست که نور بیشتری به کف اقیانوس می‌تابد و زندگی بیشتری در آنجا جریان می‌یابد، اما این موضوع باعث می‌شود که آب‌های سطحی هم گرم‌تر شوند و روند ذوب شدن یخ‌های شدت بیشتری بگیرد. بر اساس اندازه‌گیری‌ها میزان متوسط ذوب‌شدن یخ‌ها در پایان تابستان از سال 1979/1358 تا 2000/1379 معادل 1200 کیلومتر مکعب بوده، در حالی که امسال به رقم 3000 کیلومتر مکعب رسیده است. «ما سه چهارم مسیر تابستان‌های بدون کلاهک یخی قطب شمال را طی کرده‌ایم. موضوعی که عواقب ناگوار آب و هوایی، جئوپولیتیکال، محیطی و اقتصادی دارد.» این را ژیانگ دونگ ژیانگ از دانشگاه آلاسکا می‌گوید و می‌افزاید: «طوفان‌های گرمسیری گرما را از عرض‌های پاین‌تر به سوی قطب می‌برند و این موضوع هم به ذوب شدن بیشتر از اندازه یخ‌ها کمک کرده است. این طوفان‌ها در گذشته کمتر و وکوتاه‌تر بوده‌اند، اما حالا بیشتر و طولانی‌تر شده‌اند؛ مثل طوفان اوایل آگوست/اواسط مرداد گذشته».
اما ذوب شدن این یخ‌ها علاوه بر اینکه تحت تاثیر گرمایش جهانی است، می‌تواند بر آن تاثیر هم بگذارد. علاوه بر گرم‌تر شدن آب‌های سطحی در اثر تابیدن نور به کف اقیانوس، ذوب شدن این یخ‌ها می‌تواند باعث آزاد شدن گاز متان از دورن یخ‌ها و همین طور بستر اقیانوس شود.
متان مهم‌ترین گاز گلخانه‌ای بعد از دی‌اکسیدکربن است و اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد میزان آن بعد از چندن سال ثبات در حال افزایش است. منابع متعددی برای این گاز در کره زمین وجود دارد. برخی از آن‌ها طبیعی و برخی به وسیله انسان تولید می‌شوند. برای مثال محل‌های دفن زباله و یا مزارع پرورش حیوانات از جمله منابع انسان‌ساز تولید متان هستند.،اما منابع غیرمعمول و ناشناخته‌ای هم برای متان وجود دارد. 

تراژدی متان
محققان هزاران منطقه را در زیر یخ‌های قطبی شناسایی کردند که هزاران سال است گاز متان در آن‌ها به دام افتاده است. البته بررسی این‌که متانی که به جو زمین وارد می‌شود از کدام یک از این منابع منتشر شده کار آسانی نیست؛ اما محققانی که در یک پروژه قطبی زیر نظر کتی والتر آنتونی از دانشگاه آلاسکا کار می‌کنند، موفق شده‌اند گاز متانی را که به مدت طولانی ذخیره شده است با شناسایی ایزوتوپ‌های مختلف کربن در مولکول متان ردگیری کنند. با استفاده از جستجوگرهای زمینی و هوایی آن‌ها توانستند بیشتر از 150هزار مورد نشت گاز را فقط در یخ‌های آلاسکا و گرینلند شناسایی کنند. مدل‌سازی محلی نشان داد که بیشتر این گازها از منابع قدیمی به دام افتاده در یخ‌ها هستند.

کتی والتر می‌گوید: «ما مشاهده کردیم که بسیاری از نشت‌ها در نقاط مرزی دریاچه‌های یخ‌زده باستانی رخ می‌دهد که بر اثر گرمایش جهانی در حال ذوب شدنند. اگر این اتفاق در مناطق دیگری که شامل مناطق یخ‌زده هستند، مثل سیبری، رخ دهد آن وقت میزان بسیار زیادی از گاز متان وارد جو می‌شود و یک روند غیر قابل برگشت در گرم شدن زمین به جریان خواهد افتاد».
اما حالا و با گرم شدن و ذوب شدن یخ‌های قطبی این گاز که تاثیر گلخانه‌ای فراوانی دارد دوباره به جو زمین وارد و باعث سرعت بخشیدن به گرمایش جهانی می‌شود. بر اساس یک تحقیق که در مجله نیچر علوم زمین به چاپ رسیده، میزان گاز به دام افتاده در یخ‌ها آن‌قدر زیاد هست که بتواند ضربه‌ای کاری به تغییرات آب‌وهوایی وارد کند. این موضوع نشان می‌دهد که گرمایش جهانی ممکن است در یک دور بدون توقف افتاده باشد. نیبست اوون، استاد رویال هال‌وی لندن می‌گوید: «در تحقیقات انجام شده مناطق قطبی بیشتر از سایر مناطق تحت تاثیر گرمایش جهانی قرار گرفته‌اند. این موضوع باعث آزاد شدن متان می‌شود و در حقیقت گرمایش باعث گرمایش بیشتر می‌شود.»
علاوه بر این‌ها گرم شدن آب در یاها می‌تواند باعث ذوب شدن لایه پرمافراست یا همان لایه منجمد دائمی اعماق یخچال‌ها شود که به‌نوبه به فوران گاز متان از سراسر منطقه قطبی منجر خواهد شد. به‌نظر می‌رسد اتفاقی مشابه موجب یکی از انقراض‌های بزرگ تاریخ زمین در گذشته شده و در صورت وقوع، بیشترین تاثیر را از نظر عمق و اندازه بر تمدن بشری خواهد گذاشت.

http://www.khabaronline.ir/detail/242771  - زمان انتشار: ۷:۱۵ - ۱۳۹۱/۶/۲۳

 انسان با آلوده کردن محیط زیست با انواع زباله‌هایی که قابل یا غیرقابل بازیافت هستند تاثیر عمیقی بر محیط زیست و سلامت خود و سایر جانداران گذاشته و انواع بیماری‌ها و نارسایی‌ها تا انقراض گونه‌های جانوری را پدید آورده است.

به گزارش فارس، حیوانات یکی از ارکان اصلی طبیعت و از زیبایی‌های آفرینش هستند که انسان با استفاده بی‌رویه از منابع و آلوده کردن محیط زیست هر روز مکان زندگی و سلامت این موجودات و البته خود را به هم می‌زند.

هنرمندی به اسم “سایاکا گانز” با استفاده از زباله‌های پلاستیکی دور ریختنی مجسمه‌های زیبایی از حیوانات ساخته که نظر هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند، این هنرمند با ساخت این مجسمه‌ها درصدد یادآوری حفظ و پاک نگهداشتن محیط زیست و ترویج فرهنگ بازیافت زباله است.

 حشره‌شناسان دریافتند: تخم حشرات بر روی گیاهان باعث تولید بویی توسط گیاه می‌شود که با اثرگذاری بر روی جمعیت گیاهان مختلف، به خلاص شدن از شر آفت قبل از وارد آمدن آسیب به گیاه کمک می‌کند.

به گزارش ایسنا، محققان لابراتوار حشره‌شناسی دانشگاه واگنینگن و موسسه اکولوژی هلند به سرپرستی «نینا فاتورس»، تأثیر زنبورهای انگلی بعنوان دشمن طبیعی آفت کلم را مورد بررسی قرار دادند.

«پروانه سفیده بزرگ کلم» یکی از متداول ترین آفات کلم بوده و زنبور انگلی نیز مهمترین دشمن این آفت محسوب می شود.

محققان در این مطالعه، حمله زنبورهای انگلی در اثر بوی ساطع شده از گیاه در زمان تخم گذاری پروانه را مورد بررسی قرار دادند.

تحقیقات نشان می دهد، تخم «پروانه سفیده بزرگ کلم» باعث تحریک شیمیایی بسیار خاص و تغییرات ساختاری در گیاه می شود که زنبورهای انگی را به خود جلب کرده و باعث حمله آنها به تخم های پروانه یا سایر آفت های موجود بر روی گیاه می شود.

پاسخ شیمیایی خاص گیاه به وجود تخم پروانه، به دفع زودهنگام آفت پیش از تبدیل شدن لاروها به یک پروانه بزرگ و وارد آمدن آسیب جدی به گیاه منجر می شود.

نتیجه این تحقیق در مجله PLoS ONE‌ منتشر شده است.

http://arw.ir/?p=35519

 اسب آبی [منظور اسب دریایی است] با نام علمی هیپوکامپ ارکتوس نوع نژاد خاصی از اسب‌‌های دریایی است که تنها یک گام تا نابودی این‌گونه از اسب‌‌های دریایی مانده است. این گروه از اسب‌‌های آبی بومی کشور‌های غرب اقیانوس اطلس هستند و گونه در معرض خطر انقراض به حساب می‌آیند.

http://arw.ir/?p=32329

 لاک بیضی شکل و گود که پهنایش حدود ۸۸ درصد طولش است و سر کوچک از ویژگی های لاک پشت سبز دریایی است که شامل هفت گونه لاک پشت دریایی سبز، عقابی، سرخ، زیتونی و چرمی است.
به گزارش باشگاه خبرنگاران خدیووند کارشناس محیط زیست در این باره می گوید: لاک پشت های دریایی جز رده خزندگان هستند موجوداتی با جثه ای بزرگ و با قدمت ۲۷۵ میلیون ساله از عصر دایناسور ها تا کنون زندگی می کنند.
وی افزود: آنها با مهاجرت های طولانی اکثر سواحل اقیانوسها و دریاها را شنا می کنند،از ۸ گونه لاک پشت دریایی ۷ گونه ی ان در لیست سرخ iucn ثبت شده اند و از میان ۵ گونه در آبهای خلیج فارس زندگی می کنند که در صورت عدم اجرای برنامه های صحیح حفاظتی برای حفظ زیستگاههای طبیعی آن به شدت آسیب خواهند دید.
وی ادامه داد: فقط دو گونه لاک پشت عقابی و سبز برای لانه گزینی و تخم گذاری به سواحل استان هرمزگان می روند. محل لانه گزینی این دو گونه در ایران و سواحل استانهای بوشهر، هرمزگان و سیستان  و بلوچستان است.
وی با بیان این که نفت وارد شده به دریا از طریق ایجاد مسمومیت حاد و مزمن عامل نابودی لاک پشتان دریایی است خاطر نشان کرد: صید بی رویه به خصوص صید بالغین ، ساخت و ساز در سواحل، فاضلاب های شهری، همچنین تردد شناورها، انفجارات، آلودگی حرارتی، تخریب آبسنگ های مرجانی، ذوب شدن یخهای قطبی و بدنبال ان افزایش سطح دریاها، فرسایش سواحل و مانورهای دریایی نیز از عوامل انقراض لاک پشت های دریایی است.

http://arw.ir/?p=35602

به گزارش فارس، این موجود کوچک، ظریف توانایی شگرف و خارق العاده‌ای در تغییر رنگ و هماهنگ کردن خود با محیط اطرافش دارد تا خود را از شر دشمنانش در امان نگه‌دارد.

زیستگاه این حشره در مالزی و اندونزی و به ویژه در جنگل‌های سوماتراست و جاهای مرطوب بهترین زیستگاه این حشرات ذکر شده است.

برعکس جثه کوچک و ظریف این حشره، غذای آن را حشراتی مانند پشه و زنبور تشکیل می‌دهند. همچنین این حشره می‌تواند، هرآنچه را کوچکتر از خود باشد به عنوان غذا بخورد. این خصوصیت اورکید مالزیایی موجب شده تا کشاورزان مالزیایی برای رهایی از حشرات مضر از این حشره در مزارع خود استفاده کنند.

جنس نر این حشره از جنس ماده آن بسیار کوچکتر است و حتی به نصف جثه ماده هم می‌رسد. آنچه در زیر مشاهده می‌کنید، تصاویری از این حشره زیباست.

 آزار دادن حیوانات از نشانه‌های نگران‌کننده درباره ابتلای فرد به یک مشکل روانپزشکی است. اگر این مساله در زمان کودکی اتفاق بیفتد، احتمال ابتلا به «اختلال سلوک» را به ذهن متبادر می‌کند. «اختلال سلوک» یکی از نگران‌کننده‌ترین نابسامانی‌های روانی دوران کودکی و نوجوانی است که همراه با نشانه‌های دیگری از قبیل دروغگویی، آزردن کودکان کوچک‌تر، رفتارهای ضداجتماعی، فرار از مدرسه، آتش‌افروزی، سرقت، رفتارهای زودهنگام جنسی و مصرف مواد است. در دوران بزرگسالی آزردن جانوران یکی از ویژگی‌های مبتلایان به شخصیت ضداجتماعی است که این افراد بخش عمده جانیان و مجرمان را نیز تشکیل می‌دهند. در مجموع هر اندازه که فرد صفات انسانی بیشتری داشته باشد و قدرت همدلی او با انسان‌های دیگر و با موجودات زنده دیگر بیشتر باشد، کمتر احتمال دارد نسبت به جانوران خشونت و بی‌رحمی نشان دهد بلکه برعکس، از ویژگی‌های انسان سالم از نظر روانی و کامل از نظر دینی محبت به همه موجودات و از جمله جانوران است و ما در این مورد روایات متعددی از مهربانی و رافت و شفقت معصومان نسبت به جانوران داریم. برای نمونه روایت شده است زمانی که حضرت محمد (ص) قصد وضوگرفتن داشتند گربه‌یی به ظرف محتوی آب نزدیک شد و شروع به نوشیدن آب کرد. حضرت صبر کردند تا گربه تشنه سیراب شد و سپس با باقی آب مانده آن ظرف وضو گرفتند، یا روایت شده زمانی گربه‌یی به نزد حضرت محمد (ص) آمد و در گوشه دامان آن حضرت خوابش برد. زمانی که حضرت می‌خواست برخیزد برای آنکه خواب گربه آشفته نشود آن قسمت از قبای خود را که گربه بر آن خوابیده بود با خنجر برید و سپس برخاست. شنیده‌های زیادی نیز درباره رافت حضرت امام خمینی نسبت به جانوران از جمله گربه‌یی که در بیت ایشان ماوا گزیده بود وجود دارد و جالب است بدانید چنین فردی که قدرت‌های جهانی در برابر او دچار ترس می‌شدند، نسبت به موجودات بی‌پناه تا چه اندازه مهربان بود. باید توجه داشت که اهمیت به حقوق حیوانات جهان را نیز برای زندگی انسان بهتر می‌کند و در واقع تعادل حیاتی کره زمین به حفظ و بقای جانداران آن بستگی دارد. اگرچه جانوران موذی مستثنی هستند اما انسان باید حفظ گونه‌های جانوری و گیاهی را به عنوان یکی از تکالیف عمده زندگی خود انجام دهد و به نسل آتی نیز بیاموزد. از نظر روانپزشکی پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد مراقبت از جانوران اهلی سبب افزایش تمایل به زندگی و رفع افسردگی در بیماران دچار افسردگی و سبب کاهش اضطراب می‌شود و در سالمندان نیز مراقبت از جانوران خانگی به تمایل آنان برای زنده ماندن می‌افزاید. اصولا محبت به جانوران سبب افزایش مهربانی به انسان‌ها نیز می‌شود. افراد مبتلا به اختلالات شدید روانی از جمله دیگرآزاری یا سادیسم ممکن است برای غلبه بر حقارت شدید و فلاکتی که احساس می‌کنند، دست به آزار موجودات بزنند تا بلکه بر احساس حقارت و فلاکت خود غلبه کنند که البته چنین نتیجه‌یی به دست نمی‌آید و آزردن جانوران و شکنجه آنان تمرینی برای کشتن انسان‌هاست، کما اینکه فردی موسوم به محمد بیجه که چند سال قبل پس از تجاوز به پسران آنان را با زدن سنگ به سرشان می‌کشت، عنوان می‌کرد که در ابتدا با تزریق مواد شیمیایی به قورباغه‌ها و دیدن آزار آنها و سپس با بستن سگ‌ها و زدن پاره آجر به آنها احساس رضایت می‌کرده است. ضروری است که افرادی که دست به این اقدامات می‌زنند، نه‌تنها با توجه به مواد قانونی مختلف مورد مجازات قرار گیرند بلکه با بستری شدن در بیمارستان روانی، مورد ارزیابی و درمان نیز قرار بگیرند. زیرا این قبیل اعمال متاسفانه باعث تشویق در سطح جامعه و رواج خشونت نسبت به جانوران و انسان‌ها از طریق نمونه‌برداری می‌شود. ضروری است که مردم حتما در جریان مجازات این قبیل افراد ضداجتماعی قرار گیرند و نیز ضرورت دارد توجه به محیط زیست در ایران و جلوگیری و سپردن منابع طبیعی و حیات وحش را به بخش خصوصی متذکر شویم زیرا حیات وحش در ایران یک سرمایه ملی است و صحیح نیست برای سودجویی مثلا به شیخ‌های عرب تحویل داده شود تا به قتل‌عام جانوران بپردازند. به عنوان آخرین کلام ضروری است بدانیم شکار جانوران برای تفریح در دین مبین اسلام یک عمل حرام است.

منبع: روزنامه جامعه ۲۰ شهریور ۱۳۹۱/ فربد فدایی، روانپزشک و مدیر گروه روانپزشکی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی